سوزاک

سوزاک Gonorrhea

سوزاک چیست

سوزاک یک بیماری آمیزشی است که از طریق رابطه جنسی منتقل می شود. نیسریا گونورآ یا گنوکوک عامل بیماری سوزاک است. سوزش ادرار یا خروج ترشحات چرکی و عفونی نشانه سوزاک Gonorrhea در بیمار مذکر هستند. بیماری سوزاک به صورت ترشحات واژنی، درد های لگنی، خونریزی غیرطبیعی رحم  در زن ها نمایان می شود. گاهی علائم سوزاک در مقعد هم ایجاد می شوند. مصرف آنتی بیوتیک برای درمان سوزاک الزامی است اگرنه عفونت به مفاصل یا دریچه های قلب سرایت می کند.

علائم سوزاک چیست

التهاب پیشاب راه در مرد ها، نشانه اصلی سوزاک است –  سوزش ادرار، ترشحات چرکی از آلت، تب. نیمی از زنان مبتلا به سوزاک هیچ نشانه ای از بیماری ندارند. التهاب واژن و آندوسرویکس به صورت ترشحات واژنی یا درد های لگنی بروز می کنند. اگر نوزاد مادر مبتلا به سوزاک سریع درمان نشود، دچار التهاب چشمی می شود.

علت سوزاک

باکتری نایسریا گونوره آ عامل ایجاد سوزاک است. اگر کسی قبلا دچار سوزاک شده باشد، به این معنی نیست که در تماس با فرد مبتلا به سوزاک، ایمن خواهد بود. بیمار مبتلا به سوزاک بدون داشتن حتی یک علامت بارز، می تواند باعث بیمار شدن یک یا چند نفر دیگر شود.

شیوع و انتقال بیماری Gonorrhea

سوزاک از طریق رابطه جنسی از شخصی به شخص دیگر منتقل می شود – واژینال، مقعدی، دهانی. مرد ها در اثر رابطه جنسی واژینال با یک زن آلوده، درگیر سوزاک می شوند (20 درصد). خطر ابتلاء به سوزاک برای مردان همجنسگرا از طریق سکس آنال بیشتر است. در رابطه جنسی بین دو مرد، فاعل به عفونت آلت تناسلی و مفعول به عفونت مقعد یا راست روده مبتلا می شوند. اما زن ها در آمیزش جنسی واژینال با یک مرد آلوده، به احتمال 80 درصد دچار سوزاک می شوند. احتمال دارد مادر هنگام زایمان، بیماری سوزاک را به نوزاد منتقل کند. سوزاک از طریق ارتباط با وسایل آلوده به ترشحات بیمار هم انتقال می یابد. این باکتری مدت کوتاهی در خارج از بدن زنده می ماند – چند دقیقه تا چند ساعت.

علائم سوزاک در زنان

تشخیص سوزاک

آزمایش میکروسکوپی گسترش ترشحات دستگاه تناسلی رنگ آمیزی شده با روش گرم یا کشت ترشحات در محیط های اختصاصی کشت، روش تشخیص بیماری سوزاک است.

سیر طبیعی بیماری

در مرد ها، یک هفته بعد از سکس با فرد آلوده به سوزاک ، ترشحات چرکی از مجرای ادرار خارج میشود و علاوه بر افزایش میزان دفع ادرار، مقدار کمی خون همراه ادرار از بدن خارج شده و مقدار باقی مانده در مجرای ادرار، به شکل لخته خون دفع می شود. تعداد کمی از مرد ها بدون نشانه بالینی اند.

عوارض سوزاک

ممکن است در اثر گسترش سوزاک به همه بافت های بدن، پتشی یا التهاب مفاصل یا اندوکاردیت ایجاد شود. در زن ها، عفونت در مراحل پریود به رحم رسیده و سبب التهاب رحم، لوله های زهدان، لگن شده و در نهایت نازایی یا حاملگی خارج از رحم را تجربه می کنند.

نیمی از افراد مبتلا به سوزاک ، هم زمان دچار عفونت کلامیدیا هستند. یک دختر در سن قبل از بلوغ در اثر تماس جنسی مستقیم با ترشحات یک فرد بالغ آلوده، ممکن است دچار التهاب گنوکوکی مهبل و رحم شود. عفونت گنوگوکی ملتحمه چشم ناشی از سوزاک در برخی از نوزاد ها منجر به کوری می شود. در صورت پخش شدن آلودگی در بدن، مفاصل و پوست و قلب و پرده های مغزی هم درگیر می شوند. تأخیر درمان آلودگی و التهاب مفصلی باعث ایجاد ضایعات دائمی مفصلی می شود. همراهی التهاب های غیرگنوکوکی دستگاه ادراری تناسلی و التهاب چرکی مخاطی رحم با عفونت گنوکوکی، تشخیص بالینی سوزاک را مشکل می کند.

انسان تنها مبدأ شناخته شده این عامل عفونی است. در صورت عدم درمان سوزاک، دوره واگیری بیماری تا ماه ها ادامه خواهد داشت. تنها چند ساعت بعد از شروع درمان مؤثر سوزاک، واگیری تمام می شود.

پیشگیری از سوزاک

برای جلوگیری از ابتلاء به سوزاک، دنبال رابطه جنسی سالم باشید. در صورت تمایل به سکس با فرد مشکوک به آلودگی به بیماری سوزاک، حتما از کاندوم استفاده کنید. گندزدایی ترشحات و وسایل بیمار ضروری است. اگر فردی متوجه علائم سوزاک در خود شود باید به هر نحوی مانع نشر بیماری شود. برای پیشگیری از عفونت چشم نوزاد از پماد آنتی بیوتیک استفاده کنید.

درمان بیماری سوزاک

در صورت عدم درمان سوزاک، دوره بیماری هفته ها تا ماه ها طول می کشد. در گذشته برای درمان سوزاک، پنی سیلین و تتراسایکلین تجویز می شد. به دلیل مقاوم شدن باکتری به آنتی بیوتیک های قدیمی، الآن سفتریاکسون مصرف می شود. اگر بیماری سوزاک شدید یا گسترده نباشد و بیمار هم حامله نباشد، یک دوز آمپول عضلانی سفتریاکسون و بعد از آن مصرف روزی دو عدد کپسول داکسی سایکلین دوز 100 میلی گرم به مدت یک هفته، کافی به نظر می رسد. برای بیمار باردار، اریترومایسین دوز 400 میلی گرم هر شش ساعت یک بار جایگزین می شود. درمان کلاسیک سوزاک، تزریق عضلانی پنی سیلین پروکائین و مصرف کپسول تتراسایکلین 250 میلی گرم هر شش ساعت تا یک هفته می باشد. در اکثر موارد عفونت کلامیدیا هم زمان با سوزاک دیده می شود.